Yeni Orta Vadeli Program büyümenin hızlanmasını ve enflasyonun gerilemesini hedefliyor. Personel yükseltici platform üreticileri ve kiralama şirketleri açısından fırsatın ölçeğini proje takvimi, finansmana erişim ve filo verimliliği belirleyecek.
6 Eylül 2026’da yayımlanan Orta Vadeli Program (OVP), Türkiye ekonomisinin 2027-2029 yol haritasını çizdi. Programda personel yükseltici platformlara özel bir alım veya teşvik hedefi bulunmuyor. Buna karşılık inşaat ve sanayi yatırımları, kentsel dönüşüm, yeşil teknoloji, finansman ve mesleki eğitim başlıkları sektörün önümüzdeki üç yıldaki iş ortamına doğrudan temas ediyor.
Yatırım artışı kademeli
OVP’ye göre 2026 için yüzde 3,3 olan büyüme gerçekleşme tahmini 2027’de yüzde 4,2’ye, 2029’da yüzde 5’e çıkıyor. Toplam sabit sermaye yatırımlarının artış hızı ise aynı yıllarda yüzde 3,1’den sırasıyla yüzde 4,0, yüzde 4,7 ve yüzde 5,1’e yükselecek. Bu göstergeler makine talebi için olumlu bir çerçeve sunuyor; platform pazarına ilişkin ayrı bir satış tahmini oluşturmuyor.
Yakın dönem verileri temkinli okumayı gerektiriyor. OVP, 2025’te inşaat yatırımlarının yüzde 10,5 arttığını, 2026’nın ikinci çeyreğinde toplam sabit sermaye yatırımlarındaki yıllık artışın yüzde 0,6’da kaldığını aktarıyor. Dolayısıyla yeni proje sayısı kadar projelerin başlama hızı, çalışma süresi ve erişim ekipmanı kullanma biçimi de üretici ile kiralamacının siparişlerini etkileyecek.
2027 için kamu sabit sermaye yatırımlarında yüzde 6,3, özel sektör yatırımlarında yüzde 3,7 artış öngörülüyor. Bu ayrım, kamu projeleri ile özel sanayi yatırımlarının farklı zamanlarda makine talebi yaratabileceğini gösteriyor. Üreticinin kapasite planı ve kiralamacının bölgesel filo dağılımı için toplam büyüme rakamından çok, açıklanacak projelerin niteliği ve ihale takvimi önem taşıyor.
Kentsel dönüşüm çalışma sahalarını genişletebilir
Program, İstanbul başta olmak üzere kentsel dönüşümün hızlandırılmasını, sosyal konut yapımını, enerji verimliliği yüksek binaları ve yenilenebilir enerji yatırımlarını öne çıkarıyor. Cephe, montaj, bakım ve tesisat işlerinde güvenli erişim ihtiyacı bu yatırımlarla birlikte büyüyebilir. Ancak her projenin yüksekliği, zemin koşulları, çalışma alanı ve süresi farklı; platform türü ve kiralama talebi proje bazında şekillenecek.
OVP ayrıca deprem bölgesinin yeniden imarına ilişkin harcamaların büyük ölçüde tamamlandığını belirtiyor. Sektör için bu ifade, talebin yalnızca yeniden inşa faaliyetlerine bağlanamayacağını; kentsel dönüşüm, sanayi tesisleri, enerji ve bakım işlerindeki çeşitlenmenin izlenmesi gerektiğini gösteriyor.
Kiralama şirketlerinin hesabında finansman var
Enflasyonun 2026 sonundaki yüzde 28,4 tahmininden 2027’de yüzde 21’e, 2029’da yüzde 9’a indirilmesi hedefleniyor. Bu bir hedef patikası; OVP kiralama şirketleri için belirli bir faiz oranı veya ucuz kredi takvimi vermiyor. Üstelik bireysel krediler ve hedefli olmayan ticari kredilerde sıkı para politikası duruşunu destekleyen uygulamaların süreceği belirtiliyor.
KOBİ’ler için kredi garanti kapasitesinin artırılması, üretim ve ihracata dönük seçici finansman ve imalatçı ihracatçılar için kredi araçları gündemde. Bu araçların kiralama şirketlerine otomatik olarak açıldığı anlamı çıkarılmamalı. Filo büyütme kararında satın alma bedeliyle birlikte finansman maliyeti, makinenin çalıştığı gün sayısı, tahsilat süresi, servis gideri ve ikinci el değeri hesaplanmalı. Daha yüksek kullanım oranı ve planlı bakım, yeni makine eklemek kadar kritik olabilir.
Programın Brent petrol varsayımı 2026’da varil başına 88 dolar, 2027’de 76 dolar ve 2029’da 67 dolar. Bunlar gerçekleşmiş maliyetler değil, makro tahminler. Dizel makinelerin kullanımı, servis araçları ve şehirler arası nakliyede enerji giderleri değişirse kiralama fiyatlamasının da güncellenmesi gerekecek. Bu yüzden çok yıllı kontratlarda bakım, ulaşım ve yakıt maliyetinin hangi tarafa ait olduğu açık yazılmalı.
Üreticide yeşil ve dijital dönüşüm öne çıkıyor
OVP; imalat sanayiinde verimlilik, teknoloji yoğunluğu, yerli katma değer ve ihracat kapasitesine göre seçici destekler öngörüyor. Yeşil Dönüşüm Programı, sanayide belgelendirme, sürdürülebilirlik verileri ve dijital dönüşüm yatırımları da bu çerçevenin parçaları. Platform üreticileri açısından elektrikli modellerin geliştirilmesi, batarya ve bileşen tedariki, uzaktan izleme ve servis verisinin kullanımı rekabet başlıkları hâline geliyor. Belirli bir platform modeline teşvik verilip verilmeyeceği ise ilgili programların çağrı ve uygunluk koşullarıyla netleşecek.
İhracatçıya reeskont kredisi ve Türk Eximbank araçlarının etkinleştirilmesi, teknik ticaret engellerinin azaltılması ve test ile uygunluk değerlendirme altyapısının geliştirilmesi de programda yer alıyor. Yerli üretici için ürün belgelendirme, servis ağı ve dış pazara giriş kapasitesi birlikte düşünülmeli. Dampingli veya sübvansiyonlu ithalata karşı araçların hızlandırılması hedefi ise her ithal platform için yeni bir vergi ya da yasak anlamına gelmiyor; somut uygulama ilgili mevzuat ve işlemlere bağlı olacak.
Kiralamada dijitalleşmenin karşılığı da pratik: makinenin ne kadar çalıştığını, arıza sıklığını ve bakım zamanını düzenli izlemek. Bu veriler filo kullanımını artırırken müşteriye doğru yükseklik ve kapasitede ekipman sunmayı kolaylaştırır. Elektrikli filolarda batarya sağlığı ve şarj altyapısı, satın alma kararının yanında servis planının da parçası olmalı.
Eğitim yatırımı güvenli büyümenin şartı
Program, mesleki ve teknik eğitim müfredatının özel sektörle güncellenmesini, staj ve işbaşı eğitimin yaygınlaştırılmasını, okul ile sanayi arasındaki iş birliğinin güçlendirilmesini hedefliyor. Platform sektöründe bu yaklaşım; operatör, servis teknisyeni ve saha sorumlularına yönelik uygulamalı eğitimin geliştirilmesi için bir zemin oluşturabilir. Makine seçimi, kullanım öncesi kontrol, periyodik kontrol, bakım ve iş planlaması büyüme kadar gündemde tutulmalı. OVP bu alanlarda sektöre özgü yeni bir güvenlik yükümlülüğü ilan etmiyor.
OVP’de organize sanayi bölgelerinde kritik meslekler için okul ve sektör eşleştirmesi de var. PLATFORMDER’in MEB’in personel yükseltici platformlara ilişkin seçmeli ders ve eğitim içeriği çalışmalarına katkısı, bu genel hedefin sektörde somut karşılık bulmasına yardımcı olabilir. Üretici, kiralama firması ve eğitim kurumlarının birlikte belirleyeceği beceriler yalnızca operatör sayısını değil, güvenli ve verimli kullanımın niteliğini de yükseltebilir.
2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı ilk yılın tedbirlerini ayrıntılandıracak. Bu nedenle OVP’deki rakamlar gerçekleşmiş pazar büyüklüğü olarak değil, izlenecek hedefler olarak okunmalı. Üretici ve kiralama şirketleri için asıl soru, açıklanan yatırım ve dönüşüm politikalarının hangi projelerde, hangi finansman koşullarıyla ve ne hızda sahaya yansıyacağı.
Kaynak: T.C. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı, Orta Vadeli Program (2027-2029), 6 Eylül 2026, s. 13-14, 26-31, 34, 39, 49-50 ve 57. Sektörel değerlendirmeler Platformdergi yorumudur.
