Personel yükseltici platformların forkliftlerle aynı GTİP altında değerlendirilmesi, ithalatta ürün güvenliği denetimlerinde yeni bir tartışmayı gündeme getirdi. Sektör temsilcileri, bu ürünlerin kullanım amacı ve güvenlik riskleri dikkate alınarak ayrı değerlendirilmesi gerektiğini belirtiyor.
Personel yükseltici platform sektörü, son dönemde ithalat süreçlerinde yaşanan GTİP ve ürün güvenliği denetimi konusuna dikkat çekiyor. Daha önce farklı bir gümrük tarife pozisyonunda değerlendirilen personel yükseltici platformlar, yapılan değişiklikle birlikte 8427 ile başlayan GTİP altında, yani forkliftlerin de bulunduğu ürün grubu içinde sınıflandırılmaya başladı.
GTİP, ürünlerin gümrükte hangi sınıfa girdiğini gösteren tarife numarasıdır. Ancak sektör temsilcilerine göre sorun, bu sınıflandırmanın ithalat denetimlerine yansımasında ortaya çıkıyor. Çünkü ithalatta ürün güvenliği denetimleri çoğu zaman GTİP numarasına göre belirlenen teknik mevzuat ve kontrol listeleri üzerinden yapılıyor.
Bu durumda forkliftler, endüstriyel taşıma araçları ve personel yükseltici platformlar aynı grupta değerlendirilebiliyor. Oysa bu ürünlerin kullanım amacı ve taşıdığı riskler birbirinden oldukça farklı.
Forklift Yük Taşır, Platform İnsan Taşır
Sektörün vurguladığı temel nokta şu: Forklift ile personel yükseltici platform aynı ürün değildir.
Forkliftler yük kaldırmak, taşımak ve istiflemek için kullanılır. Bu nedenle forkliftlerde yükün dengesi, çatal sistemi, taşıma kapasitesi, operatör görüşü ve yük güvenliği ön plana çıkar.
Personel yükseltici platformlar ise insanları yüksekte güvenli çalışma noktasına ulaştırmak için tasarlanır. Makaslı platformlar, eklemli platformlar, teleskopik platformlar, dikey mast platformlar ve araç üstü platformlar bu ürün grubuna örnek olarak gösterilebilir.
Bu makinelerde en önemli konu, platform üzerindeki kişinin güvenliğidir. Korkuluklar, acil indirme sistemi, denge sensörleri, kumandalar, çalışma yüksekliği ve devrilmeye karşı güvenlik önlemleri bu yüzden büyük önem taşır.
Kısacası forklift yükü merkeze alırken, personel yükseltici platform insanı merkeze alır. Bu fark, denetimlerde de dikkate alınmalıdır.
Standartlar da Farklı
Bu iki ürün grubu için kullanılan teknik standartlar da farklıdır. Personel yükseltici platformlarda TS EN 280 ve ISO 16368 gibi standartlar öne çıkar. Bu standartlar, platformların nasıl tasarlanacağını, dengede nasıl kalacağını, hangi güvenlik sistemlerine sahip olması gerektiğini ve nasıl test edileceğini belirler.
Forklift ve endüstriyel taşıma araçlarında ise TS EN ISO 3691 standardı esas alınır. Bu standart daha çok yük taşıyan ve istifleyen araçların güvenliğiyle ilgilidir.
Bu nedenle bir personel yükseltici platformun forklift standardına göre değerlendirilmesi doğru sonuç vermeyebilir. Aynı şekilde forkliftler için geçerli olan bazı belgeler veya testler, personel yükseltici platformlar için anlamlı olmayabilir.
Sektöre göre bu durum hem firmalar açısından zaman ve maliyet kaybı yaratabilir hem de asıl bakılması gereken güvenlik noktalarının gözden kaçmasına neden olabilir.
Elektrikli, Dizel veya Hibrit Olması da Önemli
Personel yükseltici platformların tamamı aynı özelliklere sahip değildir. Bazıları akülü veya elektrikli çalışır, bazıları dizel motorludur, bazıları ise hibrit sistemlere sahiptir.
Elektrikli ve akülü platformlarda batarya, şarj sistemi, elektrik güvenliği ve kumanda sistemi öne çıkar. Dizel veya içten yanmalı motorlu platformlarda ise motor, yakıt sistemi, egzoz, gürültü ve açık alanda kullanım gibi konular değerlendirmeye girer.
Bu nedenle denetimlerde yalnızca GTİP numarasına bakılması yeterli değildir. Ürünün ne için kullanıldığı, nasıl çalıştığı ve hangi teknik özelliklere sahip olduğu da dikkate alınmalıdır.
Sektör Ne Talep Ediyor?
Sektör temsilcileri, ithalat denetimlerinin kaldırılmasını veya zayıflatılmasını istemiyor. Tam tersine, insan taşıyan bu makinelerin doğru şekilde denetlenmesi gerektiğini savunuyor.
Talep edilen konu, personel yükseltici platformların forkliftlerle aynı torba içinde değerlendirilmemesi. Bunun yerine ürünün kullanım amacı, üretim standardı ve güvenlik riskleri dikkate alınarak ayrı bir kontrol yaklaşımı oluşturulması isteniyor.
Amaç Daha Doğru Denetim
Bu konu yalnızca gümrük işlemleriyle ilgili teknik bir ayrıntı değil. Personel yükseltici platformlar, yüksekte çalışma güvenliği açısından kritik makinelerdir. Yanlış veya eksik değerlendirme, sahada ciddi güvenlik risklerine yol açabilir.
Öte yandan ürünle ilgisi olmayan belge ve testlerin istenmesi de ithalat süreçlerini uzatabilir, firmalara ek maliyet getirebilir ve uygulamada karışıklık yaratabilir.
Sektörün çağrısı bu nedenle açık:
GTİP aynı olsa bile ürünler aynı değildir. Personel yükseltici platformlar, forkliftlerden farklı kullanım amacı ve güvenlik ihtiyaçları dikkate alınarak denetlenmelidir.
Abdullah TUNCER
Platformder Genel Sekreter Yardımcısı
IPAF Türkiye Ülke Müdürü
